.jpg)
(Düşündüklerini anlatamayanlar; savaşlara, ölümlere karşı olanlar için)
Bir söz ya da duygu yüklü dizeler
Alır götürür sizi
Biri her şeyi anlatamamaktan dem vurur
Diğeri "Savaşlar, ölümler olmasın!" der
"Yaşananları, duygu ve düşünceleri anlatabildiğimiz; zamansız ölümlerin, açlığın, savaşların olmadığı bir dünyada sevgiyle, gülerek, mutlulukla yaşamak ne güzel!"
***
Üç gün önce facebook sayfamda fotoğraflı iki paylaşım ilgimi çekti. İlkinde bir söz, ikincisinde bir şiirden alınma dizeler vardı. Söz; Cengiz Aytmatov'un, şiir ise Hasan Hüseyin Korkmazgil'in.
Söz de şiir de etkiledi beni. Başka duyguları, düşünceleri anlatmama esin kaynağı oldu bu söz ve şiir.
***
"İnsan her şeyi anlatamaz. Zaten kelimeler de her şeyi anlatmaya yetmez."
Bu sözü ünlü Kırgız yazar Cengiz Aytmatov söylemiş. Onun "Kırmızı Eşarp" adlı romanından "Selvi Boylum Al Yazmalım" adıyla sinemaya uygulanan film benim unutamadığım filmlerin başında gelir. "Sevgi emek ister." sözü bilirim ki seyredenlerin ezberine işlenmiştir.
Anlamlı ve içi dolu bir söz. Gerçekten de ister konuşmalarımızda isterse yazılı anlatımlarımızda anlatamadığımız çok şey vardır. Anlatamadıklarımızın bir kısmı özel hayatımızdan, bazıları yasaktır diye çekincemizden, bir de "Toplum ahlâkına uygun değildir." diye düşünmemizden olabilir. Bunların dışında duygularımızı sözcüklere döküp anlatamamış da olabiliriz.
Aytmatov'un sözü, Orhan Veli'nin "Anlatamıyorum" şiirinin dizelerinde de karşımıza çıkar. Şu anda adını anımsayamadığım bir şair de asıl şiirin anlatılamayanlar olduğunu söyler.
"Garip Akımı"nın öncüsü Orhan Veli Kanık, "kelimeleri kifayetsiz" bulduğunu belirterek şiirinin son bölümünde der ki:
"Bir yer var, biliyorum
Her şeyi söylemek mümkün
Epeyce yaklaşmışım, duyuyorum
Anlatamıyorum"
Buradan geleceğim nokta şu: Yaşadığımız dönemde, bizi şaşırtan, "Bu da olacak mıydı benim ülkemde?" dediğimiz süreçte anlatmak isteyip de anlatamadığımız o kadar duygu, düşünce, eleştiri var ki..
Zaman zaman değişik yazılarımızda uygun dille eleştirilerimizi yöneltiyoruz; ama asıl anlatamadıklarımızı sizler de tahmin edebiliyorsunuz.
Sonunda şunu söylemek geldi aklıma. Anlatamadıklarınız olsa da siz yine de anlatabileceklerinizi anı, öykü, şiir, söyleşi, deneme ne derseniz deyin bir yolla anlatın.
***
Ölüm ucuz olmamalı bu çağda
Sayrılıksa yenilmeli
Açlıksa kovulmalı dünyadan
Savaşsa durdurulmalı
Neyiniz var kardeşler
Şu kısa konuklukta
Sevmekten, ağlamaktan, gülmekten başka
Hasan Hüseyin Korkmazgil
Okudum bu dizeleri. İyi de nesi etkiledi beni bu dizelerin?
Coşkulu söyleyişin şairi Hasan Hüseyin ne demişse bu şiirde, benim ülkemde bunların tam karşıtı var.
"Ölüm ucuz olmamalı bu çağda" diyor şair. Dileği, düşüncesi bu. Oysa ölüm öyle ucuz ki benim ülkemde. En başta kadın cinayetleri. Ekranlarda sürekli bu cinayet haberleri.
Yan baktın, laf attın, yol vermedin, küfrettin, borcunu vermedin... Kısacası eften püften sebeplerle cana kıymalar.
Depremlerde, sellerde, yangınlarda önlemsizlikten dolayı ölenler ayrı bir dram.
Bunları söylerken "ucuz ölümler" yalnız bizim ülkemizde değil uygar dediğimiz başka ülkelerde de var. Silahla okul basmalar, pazarda insanların üzerine araba sürmeler gibi.
Zamansız, ucuz ölümler için gelmedik Âşık Veysel'in deyimiyle "iki kapılı han" olan bu dünyaya. Güzellikleri, iyilikleri, mutlulukları yaşamaya geldik bu gerçek dünyaya.
"Sayrılıksa yenilmeli" derken şair hastalıkların iyileştirilmesini istiyor. Hastahanelerde randevu alabilirseniz, acımasızlıkları ayyuka çıkan özel hastahanelerde paraya kıyarsanız hastalığınızın tedavi olanağı var. Çok gerekli ilaçları bulamayanları da dinliyoruz ekranlarda. Yoksa ölen ölür kalan sağlar bizimdir.
Asgari ücretle, düşük emekli maaşıyla açlık sınırının çok altında kalanlar, pazarda atılanları toplayanlar, ucuz yemek kuyruğuna girenler, okula aç giden öğrenciler varken "Açlık kovulmalı dünyadan" diyemeyiz.
"Savaşsa durdurulmalı" demek ne güzel bir istek; ama ben hatırlayabildiğim yetmiş yıla yakın zamanda savaşlar hiç durmadı. Sömürücüler, silah satıcıları, güçlü- güçsüz dengesizliği oldukça savaşlar durmaz. Çocuk, kadın, sivil demeden yaşamadan ölür gider insanlar.
"Sevmek, ağlamak, gülmek" şu bir gün tükenecek ömürde mutluluğun, yaşamanın vazgeçilmezleridir.
Neyiniz var insanlar, koca yeryüzünde neyi bölüşemiyorsunuz?
***
Bunları yazdırdı bana bir söz ve bir şiir. İnsanlığın duygularını, düşüncelerini özgürce anlatabilmeleri; zamansız ölümlerden, açlıktan, savaşlardan uzak kalmaları dileğiyle mutlu, sağlıklı kalın.
.................................................................
Numan Kurt
