“Besle kargayı, oysun gözünü.”
İlkokul yıllarımızda bize söyletilen bir tekerleme vardı. Karga ile ilgili atasözü üzerine yazmaya başlayınca aklıma o tekerleme geldi:
Karga karga gak dedi
Çık şu dala bak dedi
Çıktım baktım o dala
Şu karga ne budala
Karga seni tutarım
Kanadını yolarım
Merak ettim, “Neymiş bu kargaların özellikleri?” diye biraz araştırdım. Anladım ki karga budala falan değil, kanatlarını yolmak da olası değil. Gördüğü insan yüzünü yıllarca unutmayan, rahatsız eden insanlara kin tutup saldıran, hatta bunu gruplaşarak yapan, yedi yaşında çocuk zekasına sahip varlıklarmış bu kara kargalar.
Bu arada “Besle kargayı oysun gözünü.” atasözünün anlamını iyi biliyordum bir de öyküsünü öğrendim. Atasözlerimiz; yaşanmışlıkların, deneyimlerin sonunda söylenmiş özlü, anlamlı sözlerdir. Ben de bu atasözünün öyküsünü dizelerle anlatmaya çalıştım:
Bir çiftçinin tarlasına kargalar dadanmış
Garibim doğayı da, hayvanları da çok seviyor ya
“Aman ne zararları var?” diye pek umursamamış
Bu kadarla kalsa iyi
Tarlayı mesken tutan kargaları
Kendi elleriyle beslemeye başlamış
Bu fırsat kaçar mı
Ekmek elden su gölden
Gün geçtikçe sayıları çoğalmış da çoğalmış
Yerleşmişler, çiftçinin gözü gibi baktığı tarlasına
Ekmek kapısının elden gittiğini gören köylüyü
Bir telaş, bir endişe sarmış
Günlerden bir gün tarlaya vardığında ne görsün
Gözü gibi baktığı ekinler yerle bir
Üzülmüş, yıkılmış
Kargalara güvenilmeyeceğini anlamış
Komşuları diğer çiftçiler demişler ki ona
“Besle kargayı oysun gözünü, demedik mi sana?”
İşte bu söz de olaydan alınan derstir
Değer verilenlerin de bu değerin kıymetini bilmesi gerekir
***
“Besle kargayı, oysun gözünü.” atasözü kendilerine yapılan yardım ve iyiliklere karşı nankörlük edenlere, kötülük yapanlara söylenmiş bir sözdür.
Bu sözün anlamı bugünlerde yaşadıklarımızla çok örtüşüyor. İnsan kılığında kara kargalar çoğaldı. Çıkar uğruna, korkarak onları belli kariyerlere getiren ortamlarından kopup tam çark dönenlere söylenmiş olmalı bu söz.
Bazı televizyon dizilerinde "Bu dizide anlatılanların gerçek olay ve kişilerle ilgisi yoktur." diye yazar. Eh benim yazımı da öyle kabul edin, siz ne anlam çıkarırsanız çıkarın.
Gün ola, hayrola!
.......................................................
14 Mayıs 2026
Numan Kurt
